آزادستان یک مجله ادبی و فرهنگی کوتاهمدت به زبان فارسی بود که در سال ۱۹۲۰ در تبریز ایران منتشر شد. این مجله که توسط محمد خیابانی بنیانگذاری شد و تقی رفعت سردبیری آن را بر عهده داشت، مدافع ادبیات مدرنیستی، ارزشهای فرهنگی و پیوند نزدیک با جنبشهای ترقیخواه زمان خود، بهویژه قیام آزادیستان به رهبری محمد خیابانی بود. تنها سه شماره از این مجله از ژوئن ۱۹۲۰ تا سپتامبر ۱۹۲۰ منتشر شد و پیش از انتشار شماره چهارم، به دلیل بیثباتی سیاسی متوقف گردید. آزادستان توجه گستردهای را در محافل روشنفکری ایران به خود جلب کرد و آغاز به کار آن در روزنامههای اصلی سراسر کشور گزارش شد. این مجله در ۵ ژوئن ۱۹۲۰، یک ماه پس از آنکه خیابانی و پیروانش قدرت را در تبریز به دست گرفتند و نام استان تاریخی آذربایجان را به آزادیستان (سرزمین آزادی) تغییر دادند، منتشر شد. این تغییر نام تصمیمی سیاسی بود که با هدف اعتراض به نامگذاری بخشی از قفقاز به مرکزیت باکو که به جمهوری تبدیل شده بود، به نام آذربایجان اتخاذ شد. چاپ آن به رفعت، شاعر مدرنیست ایرانی و حامی خیابانی، سپرده شد. رفعت با انتشار مقالاتی با نام خود و همچنین نام مستعار «فمینا»، سهم بسزایی در این مجله داشت. او پیش از تأسیس آزادستان، برای روزنامه تجدد، دیگر نشریه اصلاحطلب تبریز که از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۰ منتشر میشد، نیز مینوشت. مجله آزادستان قرار بود دو بار در ماه منتشر شود، اگرچه بیثباتی سیاسی مانع از رعایت نظم در انتشار آن شد. تنها سه شماره در مدت حدود سه ماه در سال ۱۹۲۰ به چاپ رسید. انتشار این مجله در سپتامبر ۱۹۲۰ متوقف شد، چرا که قیام خیابانی اواخر همان سال توسط مهدیقلی هدایت سرکوب گردید و مانع از انتشار شمارههای بعدی شد.
دریافت اشتراک
جهت مشاهده این مطلب لطفا اشتراک تهیه کنید یا با حساب کاربری سازمانی وارد شوید.
در رصدخونه می توانید به ازاء به اشتراک گذاری رصدهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و…به رصد سایر افراد دسترسی داشته باشید.
راهنمای دریافت اشتراک
بیشتر