نبرد ایران علیه آموزش مستقل دیجیتال

مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی :رصدگر

اخیراً سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد که سپاه پاسداران «۴۰۰ عضو اصلی» ایران آکادمیا، یک دانشگاه آنلاین مستقر در هلند که علوم انسانی و علوم اجتماعی را به زبان فارسی تدریس می‌کند، «شناسایی کرده است». این پلتفرم به «براندازی نرم» و فعالیت ذیل یک شبکه تحت حمایت غرب متهم شد. ایران آکادمیا این گزارش را ساختگی و بخشی از یک تلاش برای ارعاب کارکنان و فراگیران خود دانسته است. این رخداد تعجب‌آوری در نظام آموزش عالی ایران نیست. اتهام نفوذ و توطئه مدت‌هاست که برای توجیه کنترل دولت بر حوزه آکادمیک مورد استفاده قرار گرفته است. ایران آکادمیا در ۲۰۱۲ توسط محققان ایرانی در تبعید، در پاسخ به محدودیت فضای آزادی آکادمیک در داخل ایران، تأسیس شد. آموزش قابل اعتماد و بدون سانسور در زمینه‌های جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، فلسفه و مطالعات جنسیتی، چیزی بود که سیستم رسمی قادر به ارائه آن نبود. این پلتفرم به عنوان ابزاری برای کسانی طراحی شد که به دلیل فعالیت، باورها یا علایق تحقیقاتی‌شان از آموزش عالی کنار گذاشته شدند. ایران آکادمیا توانست یک هیئت علمی قوی شامل سعید پیوندی، جامعه‌شناس، محمدرضا نیکفر، فیلسوف، و نیره توحیدی، محقق مطالعات جنسیتی را گرد هم آورد. همین امر به تنهایی کافی است تا آن را به هدفی برای جمهوری اسلامی تبدیل کند که علوم انسانی و اجتماعی را به عنوان مسئله‌ای امنیتی تلقی کرده است. در طول دو دهه گذشته، مقامات ایران بارها علوم اجتماعی را به عنوان مجاری نفوذ خارجی توصیف کرده و «اسلامی‌سازی» برنامه‌های درسی را ترویج کرده‌اند تا دانشگاه‌ها تحت فشار، برنامه‌های تحقیقاتی خود را با اولویت‌های دولت همسو کنند. این تلاش‌ها با تصفیه‌های آکادمیک، بررسی عقیدتی و محرومیت دانشجویان فعال سیاسی از تحصیل در دانشگاه همراه بوده است. اما ظهور یادگیری آنلاین و شبکه‌های آکادمیک فراملی، امکان‌هایی را برای گریز از کنترل دولت ایجاد کرده که یک دهه پیش وجود…