آیا منازعه میان ایالات متحده و ایران در حال تبدیل شدن به یک جنگ ابدی است؟ در نگاه اول، اینطور به نظر نمیرسد. افزایش قیمت نفت و گاز، فشارهای فزاینده کنگره پیرامون «قطعنامه اختیارات جنگی» و حمایت ضعیف افکار عمومی، همگی دونالد ترامپ را تحت فشار قرار دادهاند تا این درگیری را به زودی پایان دهد. اما اگر تاریخ راهنمای ما باشد، احتمال واقعی وجود دارد که این جنگ همچنان به درازا بکشد. چرا؟ زیرا چند عنصر کلیدی که در گذشته منازعات دیگر را به جنگهای ابدی تبدیل کردهاند، در این مورد نیز وجود دارند. آن سه مؤلفه عبارتند از: اراده راسخ طرف ضعیفتر، زوال تفکر مبتنی بر هزینه-فایده در طرف قویتر، و محدودیتهای نهادی ضعیف برای جنگافروزی در حداقل یکی از طرفین. ترکیب این عوامل به این معنی است که مقاومت در برابر تبدیل شدن منازعه ایران به یک جنگ ابدی، کار آسانی نخواهد بود. اراده راسخ طرف ضعیفتر عزم و اراده طرف ضعیف در درگیریهای نامتقارن، به شکلگیری جنگهای ابدی کمک میکند. وقتی طرف ضعیفتر که با تهدیدی وجودی علیه بقای خود مواجه است، از ضربات اولیه طرف قویتر جان سالم به در میبرد و متقابلاً به او ضربه میزند، اعتمادبهنفسش به طور تصاعدی افزایش مییابد. این واقعیتِ کهن، بارها و بارها در طول تاریخ نمایان شده است؛ از مبارزه سرسختانه بوئرها علیه امپراتوری بریتانیا گرفته تا مجاهدین علیه اتحاد جماهیر شوروی و طالبان علیه ایالات متحده. در چنین مواردی، اراده راسخ طرف ضعیفتر، توانایی تحمل هزینههای سنگین را تغذیه کرد و جنگها سالها به درازا کشیدند. ایرانِ امروز در حال نمایش سطحی کلاسیک از این اراده راسخ است. این کشور در میان تعجب دولت ترامپ، بیش از ۱۶,۰۰۰ حمله هوایی آمریکا و اسرائیل را پشت سر گذاشته، با حملات منطقهای بیسابقه و آسیبرسانی واکنش نشان داده و تنگه هرمز را بسته است؛ امری که چنان فشار اقتصادی…
دریافت اشتراک
جهت مشاهده این مطلب لطفا اشتراک تهیه کنید یا با حساب کاربری سازمانی وارد شوید.
در رصدخونه می توانید به ازاء به اشتراک گذاری رصدهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و…به رصد سایر افراد دسترسی داشته باشید.
راهنمای دریافت اشتراک
بیشتر