گزارشی از رکود جمعیتی در ایران

مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی :رصدگر

با وجود ترغیب‌ روحانیون حاکم در ایران به فرزندآوری و سیاست‌های مشوق فرزندآوری با هدف تقویت نرخ زاد و ولد، باروری در ایران بار دیگر رو به کاهش است. اوایل این ماه، تهران تایمز گزارش داد که میزان تولدهای سالانه در ایران به زیر یک میلیون نفر رسیده است. بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال کشور که مسئول آمار حیاتی ایران است، کمی کمتر از ۹۸۰,۰۰۰ تولد در سال تقویمی ایران منطبق با ۲۱ مارس ۲۰۲۴ تا ۲۰ مارس ۲۰۲۵ ثبت شده است. مدت زمان بسیار طولانی است که تعداد نوزادان متولد شده در ایران اینقدر کم بوده است. به گفته بخش جمعیت سازمان ملل متحد، باید هفتاد سال به عقب برگردیم - به سال ۱۹۵۵ - تا سالی را پیدا کنیم که مجموع تولدهای سالانه ایران کمتر از امروز بوده باشد. سطح فعلی تولد کمتر از نصف میزان آن در چهل سال پیش، در سال ۱۹۸۵ است. نکته قابل توجه دیگر این است که روند تولد در ایران امروزه به چه سرعتی از «مسیر» خود منحرف می شود. مجموع تولدهای سالانه ایران که به تازگی گزارش شده است، حدود ۱۴ درصد کمتر از پیش بینی بخش جمعیت سازمان ملل متحد در مجموعه چشم انداز جمعیت جهان ۲۰۲۴ است. در آن پیش بینی ها، ایران تا سال ۲۰۵۰ به زیر یک میلیون تولد در سال نمی رسید. از آنجایی که ثبت حیاتی تولدها در ایران تقریباً کامل است و مدتی است که اینگونه بوده است، بعید است که اعداد جدید تولد صرفاً یک آمار مصنوعی باشند. بنابراین، به نظر می رسد یک رکود شتابان در حال وقوع است - به طوری که ایران واقعی حدود یک نسل «جلوتر» از انتظارات، یا حداقل انتظارات کارشناسان برجسته جمعیت شناسی، حرکت می کند. امروزه سطح باروری در ایران چقدر پایین است؟ در واقع بسیار پایین. اما این موضوع، فی نفسه، خبر دقیقی نیست.…