پایان کار برای ایران و خاورمیانه؟

مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی :رصدگر

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از زمان پیروزی، در خاورمیانه به دنبال اقدامات نایاب بوده است. او یک عملیات نظامی چشمگیر علیه برنامه هسته‌ای ایران آغاز کرد و بر اساس آن، قدرت منطقه‌ای این کشور را به طور گسترده‌تری از بین برد. سپس او آتش‌بس بین اسرائیل و ایران را برقرار کرد و تمایل خود را برای گفتگو با دولت ایران نشان داد. این نتایج این امید را ایجاد کرده است که اگر ایالات متحده بتواند بر موارد ضروری - مهار مداوم و تضعیف بیشتر ایران - تمرکز کند و از تعهد بیش از حد به اهداف سیاسی منطقه‌ای متعدد دیگر اجتناب کند، خاورمیانه سرانجام ممکن است به ثبات و وضعیت عادی که مدت‌ها فاقد آن بوده است، دست یابد. اما این منطقه شاهد خوش‌بینی مشابهی بوده است: پس از جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۴، شکست ایران و سپس عراق از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱، و پس از سرنگونی طالبان در سال ۲۰۰۱. در هر مورد، خاورمیانه به نقطه بحرانی از خطر رسیده بود که باعث مداخله موفقیت‌آمیز آمریکا و به دنبال آن کمپین‌های دیپلماتیک برای تثبیت این لحظات ثبات شد. برای مثال، پیمان کمپ دیوید روابط بین مصر و اسرائیل را عادی کرد و اسرائیل و اردن بعداً پیمان صلح خود را امضا کردند. با این حال، پس از دوره‌های کوتاه صلح، منطقه همیشه دوباره به هرج و مرج کشیده شده است. ابتدا انقلاب ایران و حمله شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ رخ داد. پیمان اسلو که روند صلح بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها را آغاز کرد، در نهایت پس از سال ۲۰۰۰ فروپاشید. حمله آمریکا به افغانستان پس از حملات ۱۱ سپتامبر، مانند حمله شوروی قبل از آن، سال‌ها ادامه یافت و در نهایت با بازگشت طالبان به قدرت به پایان رسید. حمله به عراق، دو دهه درگیری، از جمله نبرد غیرمستقیم با ایران و نبرد مستقیم…