نگرش جهان عرب به عادی‌سازی با اسرائیل

مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی :رصدگر

در سال ۲۰۲۰، دولت ترامپ در امضای توافق‌نامه‌های عادی‌سازی روابط بین اسرائیل و چهار کشور عربی شامل بحرین، مراکش، سودان و امارات متحده عربی موفق شد. این امر یک دگرگونی بزرگ در روابط منطقه‌ای ایجاد کرد و بحث عمومی را در سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا برانگیخت. این معامله پیچیده بود؛ زیرا نه تنها صلح با اسرائیل را تضمین کرد، بلکه شامل تغییراتی در سیاست آمریکا نیز بود که شهروندان کشورهای مشارکت‌کننده خواهان آن بودند. به عنوان مثال، ایالات متحده آمریکا حاکمیت دیرینه مراکش بر صحرای غربی مورد مناقشه را به رسمیت شناخت و سودان را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کرد. یکی از اهداف اصلی توافق‌نامه‌های ابراهیم، ایجاد «صلح گرم» بین اسرائیل و چهار کشور عربی بود، بخشی از انگیزه‌ای که حامیان آمریکایی توافق‌نامه‌ها را به ایجاد این تغییرات در سیاست‌ها واداشت. طراحان توافق‌نامه‌ها امیدوار بودند که از این پس، همکاری اقتصادی و تعامل فرهنگی به اسرائیل کمک کند تا در افکار عمومی این کشورها با دیدگاهی مثبت‌تر مواجه شود. علاوه بر این، این توافق‌نامه‌ها طراحی شده بودند تا به کشورهای دیگری، در رأس آن‌ها عربستان سعودی، نیز گسترش یابند. هدف «صلح گرم» برای استفاده از درس‌های توافق‌نامه‌های گذشته طراحی شده بود. قبل از ۲۰۲۰، تنها دو کشور در اتحادیه عرب روابط خود را با اسرائیل عادی کرده بودند. مصر در سال ۱۹۷۹ توافق صلح را امضا کرد و اردن نیز در سال ۱۹۹۴ همین کار را انجام داد. با این حال، روابط بین این دو کشور و اسرائیل شکننده باقی ماند. با وجود همکاری بین دولت‌ها در مسائلی مانند امنیت، اطمینان ساکنان در اردن و مصر نسبت به همسایه مشترکشان افزایش نیافت. در حقیقت، پس از امضای توافق‌نامه‌های ابراهیم، اردنی‌ها و مصری‌ها در میان مردمی بودند که کمترین تمایل را به عادی‌سازی روابط با اسرائیل داشتند (از بین ۱۲ کشوری که نظرسنجی شدند)؛ به طوری که تنها…