شنبه ۱۴۰۵/۰۲/۰۵

حمایت گروهک‌های تجزیه‌طلب از ناآرامی‌ها

:نویسنده
مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی  :رصدگر
لینک منبع اصلی

گروه‌های مخالف کُرد در شمال غربی ایران در دو هفته اول ژانویه به طور فعال از اعتراضات ایران حمایت کرده‌اند. آنها بیانیه‌هایی در حمایت از اعتراضات علیه دولت در تهران صادر کرده و برای متحد کردن موضع خود در پاسخ به سرکوب تلاش کرده‌اند. یکی از این گروه‌ها، حزب آزادی کردستان، نیز ادعا کرد که جنگجویان مسلح آن حملاتی علیه سپاه پاسداران انجام داده‌اند.

به نظر نمی‌رسد مقامات ایرانی در بیانیه‌های رسمی خود در مورد ناآرامی‌های مدنی اخیر، به طور مستقیم به نقش گروه‌های مخالف کُرد اشاره کرده باشند. با این حال، به گزارش کانال خبری المیادین، طرفدار ایران، عباس عراقچی، «نهادهای تروریستی» و «گروه‌های جدایی‌طلب» را به نفوذ در اعتراضات در ایران و «خدمت به منافع موساد و ایالات متحده آمریکا» متهم کرده است. «از دیدگاه مقامات ایرانی، بزرگترین تهدید کُردی از گروه‌های جامعه مدنی ناشی نمی‌شود، بلکه از گروه‌های اپوزیسیون تبعیدی در آن سوی مرز [در عراق] ناشی می‌شود.» این را «امواج مدیا»، سازمانی مستقر در بریتانیا که ایران و عراق را پوشش می‌دهد، در ۱۴ ژانویه اعلام کرد.

تعدادی از گروه‌های اپوزیسیون کُردی در شمال غربی ایران فعال هستند. از جمله آنها می‌توان به حزب دموکرات کردستان ایران اشاره کرد که در سال ۱۹۴۵ تأسیس شد و بیشترین فعالیت را داشته است. همچنین حزب حیات آزاد کردستان وجود دارد که در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد و وابسته به حزب کارگران کردستان است. حزب آزادی کردستان نیز در ایران فعالیت داشت و بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ در جنگ با داعش در عراق تجربه نظامی گسترده‌ای کسب کرد. گروه چهارم، کومله، و چندین جناح جدا شده از آن نیز در ایران فعال هستند.

بسیاری از این گروه‌های اپوزیسیون در میان کُردهایی که از ایران به منطقه کردستان شمال عراق گریخته‌اند، هوادارانی دارند. در گذشته، تهران گروه‌های مخالف کُرد در عراق را با استفاده از موشک، پهپاد و توپخانه هدف قرار داده است. احزاب سیاسی شیعه عراق، که بسیاری از آنها حامی ایران هستند، در ۱۵ ژانویه اعلام کردند که استفاده از خاک عراق برای حمله به ایران را رد می‌کنند.

در ۳۱ دسامبر، پس از آغاز اعتراضات در ایران، حزب دموکرات کردستان ایران اعلام کرد که «حمایت خود را از موج جدید اعتراضات و تظاهرات بازاریان و مردم محروم ایران ابراز می‌کند.» در این بیانیه آمده است که مردم در واکنش به مشکلات اقتصادی به خیابان‌ها آمده و به طور مسالمت‌آمیز اعتراض کرده‌اند.

در این بیانیه آمده است: «حزب دموکرات کردستان ایران از موج جدید اعتراضات و تظاهرات بازاریان و ایرانیان فقیر حمایت می‌کند. با این حال، این حزب معتقد است که اگر همه طبقات و گروه‌های اجتماعی متحد نشوند و تلاش‌های خود را برای رهایی تشدید نکنند، جمهوری اسلامی به حکومت و سرکوب مردم ادامه خواهد داد.»

پس از این بیانیه، اعتراضات در ایران همچنان رو به افزایش بود و به دنبال آن مقامات ایرانی سرکوب خشونت‌آمیزی را آغاز کردند. در ۲ ژانویه، حزب دموکرات کردستان ایران بیانیه دومی صادر کرد که خواستار تظاهرات مسالمت‌آمیز و تحریم مقامات ایرانی مسئول نقض حقوق بشر شد.

در ۵ ژانویه، حزب دموکرات کردستان ایران اعلام کرد که هفت حزب کُرد ایرانی برای یک «نشست سطح بالا» تحت نظارت مرکز گفتگو برای همکاری بین احزاب گرد هم آمده‌اند. در بیانیه بعدی حزب دموکرات کردستان ایران اشاره شد که این گروه‌ها در مورد وضعیت ایران بحث کرده‌اند. این گروه اعلام کرد: «شرکت‌کنندگان حمایت کامل خود را از اعتراضات سراسری و قیام‌های مردمی علیه جمهوری اسلامی ابراز کردند.» دو روز بعد، در ۷ ژانویه، حزب دموکرات کردستان ایران اعلام کرد که هفت حزب کُرد ایرانی خواستار اعتصاب عمومی در ۸ ژانویه شده‌اند. گروه کومله نیز بیانیه‌ای در حمایت از اعتصاب منتشر کرد.

در هر دو بیانیه حزب دموکرات کردستان ایران و کومله، پرچم‌های گروه‌های مختلف کردی، از جمله حزب دموکرات کردستان ایران، حزب پاک کردستان ایران، پژاک و کومله، به نمایش گذاشته شده بود که نشان‌دهنده هماهنگی بین گروه‌های مخالف بود. نه حزب دموکرات کردستان ایران و نه گزارش روداو، شرکت‌کنندگان در جلسه را شناسایی نکردند. با این حال، به نظر می‌رسد سه پرچم دیگر که در این بیانیه نشان داده شده است، شامل دو جناح کوچکتر مرتبط با کومله است.

حزب پاک در دو هفته اول ژانویه علیه تهران موضع‌گیری کرده و همچنین ادعا کرده است که در حال انجام عملیات علیه نیروهای امنیتی ایران است. این حزب جنگجویان خود در ایران را اعضای ارتش ملی کردستان توصیف کرده است که شاخه نظامی این گروه است. در ۱۳ ژانویه، پاک مسئولیت حمله به یک موضع سپاه پاسداران در کرمانشاه را بر عهده گرفت. همچنین در ۱۱ ژانویه اعلام کرد که عملیاتی را در کرمانشاه و اصفهان انجام داده است.

سایر احزاب کُرد نیز علناً مخالفت کرده‌اند. پژاک در ۱۱ ژانویه بیانیه‌ای منتشر کرد و سرکوب اعتراضات توسط ایران را به عنوان «جنایت علیه بشریت» محکوم کرد. طبق پست نماینده این گروه در ایالات متحده در ۱۴ ژانویه، حزب کومله نیز کشتار معترضان در ایران را محکوم کرده است.

منبع گزارش:
https://www.fdd.org/analysis/2026/01/16/kurdish-opposition-groups-in-iran-support-protests-claim-attacks-on-tehran-regime/

مقالات مشابه

ریزش نیروی نظامی، لازمه شورش اجتماعی
دگرگونی سیاسی در ایرانِ زمان جنگ
پایان جنگ خارجی، آغاز نبرد داخلی؟

انتخاب سردبیر

user