از وعده آب تا بحران آب

Washington Institute for Near East Policy :اندیشکده

مرکز رصد و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی :رصدگر

در حالی که ایرانیان توسط ویدیوهایی که با تلفن‌های همراه خود میگیرند، کاهش آب سدهایی را که زمانی آب تهران را تأمین می‌کردند، مستند می‌کنند. پایتخت آن‌ها، شهری با نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جمعیت، به سوی «روز صفر» در حرکت است؛ روزی که شیرهای آبش خشک خواهند شد. رئیس جمهور مسعود پزشکیان در این ماه هشدار داد که اگر تا دسامبر (آذر/دی) بارندگی معناداری رخ ندهد، ممکن است تهران تخلیه شود – یک سناریوی بی‌سابقه. ایران وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شده است. طبق گزارش رسانه‌های دولتی، پنج سد اصلی که آب تهران را تأمین می‌کنند، به طور متوسط به ۱۰ درصد ظرفیت خود رسیده‌اند. در سراسر کشور، ۱۹ سد دیگر زیر ۵ درصد ظرفیت هستند. نفت تنها منبع ارزشمندی نیست که جمهوری اسلامی در مدیریت آن ضعیف عمل کرده است. سدهای خالی امروز، تالاب‌های خشک شده و سفره‌های آب زیرزمینی تخلیه شده، عمدتاً ناشی از دهه‌ها سوءمدیریت آب توسط جمهوری اسلامی است، از جمله گسترش بی‌رویه شهرنشینی و ساخت بی‌حساب سدها توسط کسانی که تحلیلگران و فعالان آن‌ها را «مافیای آب» نامیده‌اند: ذی‌نفعان مگاپروژه‌های چند میلیارد دلاری، از جمله قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء که بازوی مهندسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قدرتمند است. البته این مشکلات با خشکسالی طولانی‌مدت و تا حدودی، تحریم‌های اقتصادی غرب تشدید شده و بدترین بحران آب ایران در دهه‌های اخیر را رقم زده است. حتی با وجود اینکه این فشار با زندگی روزمره تهرانی‌ها درهم تنیده است، برخی همچنان شدت بحران را انکار می‌کنند؛ این انکار ناشی از عدم شفافیت و بی‌اعتمادی به تقریباً هر آنچه جمهوری اسلامی می‌گوید، است. کسانی که توان مالی دارند، پمپ نصب می‌کنند تا هرچه می‌توانند از لوله‌ها بیرون بکشند یا به مخازن ذخیره متکی هستند. بر اساس گزارش‌های منتشر شده و گفته‌های افرادی که من با پیامک یا تلفن با آن‌ها صحبت کرده‌ام، برخی مناطق با قطع ناگهانی و…